Narsist Kişilerin Çocukları

Kimse duyarsızlaşmayı narsis kişilerin çocuklarından daha iyi bilemez. Büyürken dünyamız ciddi şekilde sınırlıdır. Ebeveynlerimizle olan ilişkimiz, yaşamımızın temel taşlarını oluşturur ve henüz bu ilişkileri değerlendirecek araçları geliştirmemişizdir. Çocukların saf dünyasında, ebeveynlerinin sevgisi ve ilgisi birer yaşam iksiridir.

Çocuklar, birer narin çiçek gibi, sevgi ve ilgiye muhtaçtır. Ebeveynlik rolü yanlış ellere geçtiğinde, bu çiçekler solabilir ve dünya karanlık bir ormana dönüşebilir. Örneğin, narsisizmi ele alalım. Kendi çıkarları peşinde koşan bir narsist ebeveyn, tüm aileyi duygusal ihtiyaçları etrafında düzenleyebilir, çocuklarını ihmal edebilir ve onları farklı ve karmaşık şekillerde yaralayabilir. Narsist ebeveynin gölgesinde büyüyen çocuklar, genellikle duygusal fırtınalara maruz kalır ve ruhları yara alır.

İstismar edici davranışları belirlemek ve tanımlamak, insanlara bu davranışları aşma gücü verir. Çocukluğunuzu narsist bir ebeveynin gölgesinde geçirdiyseniz, aşağıdaki işlevsiz ebeveyn-çocuk dinamiklerinden en az biriyle özdeşleşebilirsiniz.

1. Altın Çocuk Altın çocuk, ebeveynleri tarafından parlayan bir yıldız gibi görülür. Ancak bu parlaklık, aslında zorlu bir görevdir. Narsist ebeveynler, altın çocuklarını sadece beklentilerine uygun davrandıklarında över ve onlara ilgi gösterir. Dışarıdan bakıldığında, narsist ebeveynin altın çocuğa sürekli ilgi ve sevgi yağdırdığı görülür. Ancak, bu ilgi ve sevgi koşullara bağlıdır; başarılar, ebeveynin beklentilerini karşılamalıdır.

Örneğin, altın çocuk akademik olarak başarılı olduğunda, ebeveynleri onu göklere çıkarır ve başarılarıyla övünür. Ancak hata yaptığında, orantısız bir şekilde cezalandırılır, alay konusu olur ve sevgiden mahrum bırakılır. Bu durum, çocuğun iç dünyasında derin yaralar açar.

• Sevginin Bedeli: Altın çocuk, sevginin koşullu olduğunu öğrenir. Bakım verenin sevgisi, manipülatif ve sömürücüdür. Çocuk, sevgi kazanmak için kendini feda etmeyi ve duygusal ihtiyaçlarını yok saymayı öğrenir.
• Kendi Kimliğini Bulamamak: Narsist ebeveyn, altın çocuğunu kendi uzantısı haline getirir. Çocuk, bireyselliğini keşfetme fırsatını yakalayamaz. İsyan etmek, ebeveynin sevgisine mal olurken, itaat etmek özgürlüğüne mal olur.

1. Günah Keçisi Altın çocuğun tam karşıtı ise günah keçisidir. Narsist ebeveynin hayatında ters giden her şeyin suçlusu olarak görülen günah keçisi, aile içindeki tüm olumsuzlukların hedefi olur. Günah keçisi, ailedeki çatışmaların şok dalgalarını emer, alay konusu olur ve sürekli eleştirilerin hedefi haline gelir.

Eğer bir kardeş gezi sırasında kalabalığın içinde kaybolmuşsa, günah keçisinin dikkati dağılmış ve elini bırakmış olmalı. Günah keçisi bir okul öğretmeni tarafından orantısız bir şekilde cezalandırılıyorsa, kötü muameleye maruz kalacak bir şey yapmış olmalı. Günah keçisinin dünyasında kazanmak yoktur.

• İsyankâr Ruh: Günah keçisi, narsist ebeveynin istismarını en net şekilde görür ve isyankâr bir çizgi geliştirebilir. “Kaybedecek bir şeyleri yok” zihniyetiyle pervasız ve tehlikeli davranışlara yönelebilir, kardeşlerine karşı kırgınlık geliştirebilir.
• İçsel Çöküş: Uzun süreli istismar, günah keçisinin benlik saygısını yok eder. Kendini izole eder, kendinden nefret eder ve duygusal olarak çöker. Her şeyi dışlamak, onu güvende hissettirir ama aynı zamanda temel kişilik deneyimlerinden mahrum bırakır.

1. Kayıp Çocuk Kayıp çocuk, narsist bir ebeveynin yönetimindeki evin en görünmez üyesidir. Kayıp çocuk, ebeveynin ilgisinden mahrum kalır ve kendi başına büyümek zorunda kalır. Ebeveynlerinin rehberliğinden yoksun olan bu çocuk, kendi hayat yolculuğunu tek başına keşfetmek zorunda kalır.

Kayıp çocuk, genellikle onay, bilgelik ve destek için aile dışına yönelir. Ebeveyniyle nadiren iki yönlü bir diyalog kurabildiği için, yaşamını tek başına bir yolculuk olarak algılar ve bu da yetişkinlikteki ilişkilerini olumsuz etkiler.

Klinik Psikolog Ömer Kurt