İnsan Sustukça Beden Konuşur

Freud histeri hastalarını çalışırken ilginç bir şey fark ediyor.
Onun bu farkındalığını sizlerle paylaşmak istiyorum.

Bazı insanlar yaşadıkları çatışmayı bilinçte tutamıyor.
Ama o çatışma ortadan da kaybolmuyor.

Bir kadının kolu tutmuyor mesela ama ortada nörolojik bir problem yok.
Bir başkası konuşmakta zorlanıyor fakat dili sağlam.
Kimi nefes alamıyormuş gibi hissediyor, kimi bedeninde yıllardır taşıdığı bir ağrıyla yaşıyor.

Freud burada çok önemli bir şey görüyor:
Bazen beden, ruhun taşıyamadığı şeyi taşımaya başlıyor.

Çünkü insan zihni düşündüğümüz kadar geniş bir alan sunmuyor.
Bazı duygular vardır; bilinçte tutulduğunda içeride yoğun bir gerilim yaratır.

Öfke gibi.
Suçluluk gibi.
Yas gibi.
Bazen de insanın kendisine bile itiraf etmekte zorlandığı arzular gibi…

Zihin bu duyguları bastırmaya çalışır.
Psikolojide buna bastırma mekanizması diyoruz.
İnsan, kendisi için fazla ağır olan şeyi bilinçten uzaklaştırır.

Ama burada kritik bir nokta var:
Bastırılan hiçbir şey yok olmaz.

Sadece yer değiştirir.

Ve bazen konuşamadığı yerden değil, bedenden geri döner.

Freud’un “konversiyon” dediği şey tam olarak buydu.
Ruhsal çatışmanın bedensel bir belirtiye dönüşmesi.

Bu dönüşüm rastgele değildir.
Beden çoğu zaman sembolik bir dil kurar.

Söylenemeyen bir şey boğazda düğümlenebilir.
Taşınamayan bir yük, sırt ve omuzlarda ağrıya dönüşebilir.
Kontrol edilmesi gereken hayatlar yaşayan insanlar bazen nefes almakta zorlanır.
Yıllarca ağlayamayan biri, bedeninde sürekli bir sıkışmayla yaşamaya başlayabilir.

Bu yüzden psikoloji semptoma sadece “rahatsızlık” olarak bakmaz.
Onu bir anlam taşıyıcısı olarak görür.

Çünkü bazen semptom, insanın söyleyemediği şeyin yerine geçer.

Lacan’ın da söylediği gibi semptom bir mesajdır.
Ama doğrudan konuşmaz.
Kendini ağrıyla, sıkışmayla, yorgunlukla, nefessizlikle anlatır.

İnsan çoğu zaman bedeninde yaşadığı şeyi anlamsız sanır.
Oysa beden, ruhun sustuğu yerde konuşmaya başlar.

Bu yüzden mesele yalnızca
“Bu belirti neden var?” sorusu değildir.

Bazen biraz da şunu düşünmek gerekir:

“Bu belirti bana ne anlatmaya çalışıyor?”

Çünkü bazen bir ağrı gerçekten sadece ağrı değildir.

Bazen beden, yıllardır kurulmayı bekleyen bir cümlenin taşıyıcısıdır.

— Psikolog Ömer Kurt