Lacan: İnsanın Arzusu Ötekinin Arzusudur Ne Demek?

Lacan’ın insanın arzusu Ötekinin arzusudur sözü rahatsız edicidir. Muhtemelen Lacan da bunu hissetmemizi istiyordu. Çünkü insan kendisine ait olduğundan emin olduğu şeyin arzuları olduğunu düşünür. Ne istediğimi hiç değilse ben bilirim deriz. Lacan ise tam oraya dokunur: Bundan o kadar emin olmayın.

Şöyle düşünün.

Küçük bir çocuk annesinden su istediğinde, suyu verir anne. Çocuğun susuzluğu geçer. Ama çocuk yalnızca su isteyen bir varlık değildir. Suyu kimin verdiği, nasıl verdiği, yüzüne nasıl baktığı da önemlidir. Çünkü insanın ihtiyacı bir başkasına yöneldiği anda mesele yalnızca ihtiyacın karşılanması olmaktan çıkar. İşin içine görülmek, sevilmek ve o insanın zihninde bir yere sahip olmak girer.

Lacan’ın arzu dediği şey biraz bu fazlalıkta ortaya çıkar.

Bu yüzden insan büyüdüğünde de yalnızca nesnelerin peşinden koşmaz. O nesnelerin Öteki’nin dünyasında ne anlama geldiğinin de peşinden gider.

Örneğin başarılı olmak istiyorsunuz. Burada mesele gerçekten başarı olabilir. Fakat bazen başarının içinde başka bir arzu yaşar: Başarılı olduğumda benim hakkımda ne düşünecekler?

Psikolojinin ilgilendiği yer burasıdır.

Çünkü insan ne istediğini anlatırken aslında kim tarafından görülmek istediğini de anlatır.

Bir ilişkide de bunu görebilirsiniz. Bir insanı kaybetmek bizi tahminimizden çok daha fazla yaralar. Bir süre sonra fark ederiz ki kaybettiğimiz yalnızca o kişi değildir. Onun bizi arzulayan bakışında sahip olduğumuz yeri de kaybetmişizdir. Onun yanında kendimizi güzel, özel, seçilmiş ya da değerli hissediyorduk. O gidince yalnızca sevgili gitmez, kendimize baktığımız aynalardan biri de gider.

Bu yüzden insanın arzusu Ötekinin arzusudur sözü, basitçe başkalarının istediğini isteriz anlamına gelmez. Daha derin bir şey söyler. Arzumuz daha en başından başkasının olduğu bir dünyada şekillenir. İnsan ne istediğini anlamaya çalışırken ister istemez Öteki’nin kendisinden ne istediğiyle de uğraşır.

İnsanın kendisini tanıması bu yüzden bu kadar zordur.

Çünkü yıllarca kendi arzumuzun peşinden gittiğimizi düşünürüz.

Sonra biraz derine indiğimizde, hla birilerinin gözünde değerli olacağımız kişiye dönüşmeye çalıştığımızı fark ederiz.,

Ve bana kalırsa Lacan’ın bıraktığı huzursuzluk burada kendini gösterir.

İnsan ne istediğini bulmadan önce, kimin gözünden kendisine baktığını fark etmek zorundadır.

Sevgilerimle..

Ömer Kurt